Leki w czasie ci─ů┼╝y nale┼╝y stosowa─ç jedynie wtedy, gdy korzy┼Ťci terapeutyczne wyra┼║nie przewy┼╝szaj─ů ryzyko uszkodzenia p┼éodu. Wa┼╝n─ů informacj─ů jest to, ┼╝e tylko nieliczne leki na pewno nie dzia┼éaj─ů szkodliwie. Ka┼╝da decyzja o przyj─Öciu leku w czasie ci─ů┼╝y jest obarczona ryzykiem powik┼éa┼ä dla nienarodzonego dziecka. Mog─ů one skomplikowa─ç przebieg ci─ů┼╝y lub mie─ç wp┼éyw na rozw├│j dziecka ju┼╝ po urodzeniu. Dzia┼éanie szkodliwe lek├│w na p┼é├│d nie zawsze jest od razu widoczne i mo┼╝e ujawnia─ç si─Ö w wieku p├│┼║niejszym. W zwi─ůzku z tym nale┼╝y zawsze konsultowa─ç z lekarzem prowadz─ůcym ci─ů┼╝─Ö ka┼╝dorazowe przyjmowanie jakiegokolwiek leku, nawet takiego, kt├│ry w naszym mniemaniu wygl─ůda na pozornie nieszkodliwy.

Nale┼╝y r├│wnie┼╝ zaznaczy─ç, ┼╝e szkodliwo┼Ť─ç lek├│w na p┼é├│d nie jest w przebiegu ca┼éej ci─ů┼╝y jednakowa. Wiadomo, ┼╝e najwi─Öksz─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç na leki p┼é├│d wykazuje w pierwszych trzech miesi─ůcach od chwili zap┼éodnienia, czyli w tzw. pierwszym trymestrze ci─ů┼╝y. Wtedy to nast─Öpuje kszta┼étowanie si─Ö wi─Ökszo┼Ťci wa┼╝nych dla ┼╝ycia o┼Ťrodk├│w i ka┼╝da ingerencja w ten proces mo┼╝e spowodowa─ç zaburzenia skutkuj─ůce w dalszych etapach ┼╝ycia dziecka. Podobnie niekorzystny wp┼éyw maj─ů leki pod koniec ci─ů┼╝y, kiedy to dochodzi do przyspieszenia rozwoju istotnych do samodzielnego ┼╝ycia narz─ůd├│w.


Wspomnie─ç nale┼╝y r├│wnie┼╝ o mo┼╝liwo┼Ťci powik┼éa┼ä polekowych u samej kobiety ci─Ö┼╝arnej, u kt├│rej mo┼╝e doj┼Ť─ç np. do przedwczesnej akcji porodowej lub wr─Öcz przeciwnie - do op├│┼║nienia porodu w wyniku nieprzemy┼Ťlanego przyj─Öcia niekt├│rych lek├│w. Ca┼éa powy┼╝sza wiedza powinna sk┼éoni─ç kobiet─Ö do bardzo ostro┼╝nego podej┼Ťcia do tematu samoleczenia w czasie ci─ů┼╝y. Przyjmowanie lek├│w powinno wtedy by─ç ka┼╝dorazowo konsultowane z prowadz─ůcym ginekologiem-po┼éo┼╝nikiem i by─ç ograniczone do niezb─Ödnego minimum zar├│wno czasowego jak te┼╝ ilo┼Ťciowego. Zastosowanie powinny mie─ç tylko te leki, kt├│re s─ů znane jako w miar─Ö bezpieczne i stosowane s─ů w przebiegu ci─ů┼╝y od dawna.
W zwi─ůzku z tak du┼╝ym potencjalnym niebezpiecze┼ästwem dla zdrowia nienarodzonego dziecka ┼Üwiatowa Organizacja Zdrowia dokona┼éa klasyfikacji lek├│w pod k─ůtem ich szkodliwo┼Ťci stosowania w czasie ci─ů┼╝y. Podzia┼éu dokonano na 5 kategorii:

Kategoria A - to ta grupa lek├│w, w kt├│rej badania na zwierz─Ötach oraz odpowiednio liczebne i kontrolowane obserwacje u ludzi nie wykaza┼éy dzia┼éania szkodliwego dla p┼éodu. Lek mo┼╝e by─ç stosowany bez przeszk├│d w czasie ci─ů┼╝y. Nale┼╝y w tym miejscu nadmieni─ç, ze jest to nader ma┼éa grupa lek├│w,
Leki uznawane za bezpieczne:
preparaty uspokajaj─ůce: melisa, Neospasmina;
preparaty zio┼éowe o dzia┼éaniu przeciwgor─ůczkowym: Pyrosal, kwiat lipy, kwiat bzu czarnego;
preparaty odka┼╝aj─ůce drogi moczowe: Fitolizyna, Urosept;
preparaty magnezowe;
preparaty wapniowe;
witaminy: wi─Ökszo┼Ť─ç witamin z grupy B, witamina C (nale┼╝y unika─ç wysokich dawek), kwas foliowy;
preparaty czosnku: Tabletki z czosnku, Alitol,
preparaty zoboj─Ötniaj─ůce kwasy ┼╝o┼é─ůdkowe: wapniowo-magnezowe (np. Rennie);
leki homeopatyczne;
Preparation H (czopki i ma┼Ť─ç) stosowany przeciw hemoroidom;
niekt├│re zio┼éowe syropy, stosowane w leczeniu kaszlu, np. Syrop Prawo┼Ťlazowy, Hedelix, syrop z babki lancetowatej.
Dopuszczalne jest dora┼║ne stosowanie paracetamolu, dzia┼éaj─ůcego przeciwb├│lowo i przeciwgor─ůczkowo. Nale┼╝y go unika─ç w I trymestrze ci─ů┼╝y.
Nie ma przeciwskaza┼ä do stosowania w czasie ci─ů┼╝y simetykonu (Espumisan, Esputicon).

Kategoria B - to ta grupa lek├│w, w kt├│rej badania na zwierz─Ötach wykaza┼éy szkodliwe dzia┼éanie na p┼é├│d, chocia┼╝ obserwacje u ludzi nie wykazuj─ů zagro┼╝enia dla p┼éodu ludzkiego. Takie leki mog─ů by─ç stosowane w ci─ů┼╝y tylko w wypadku zdecydowanej konieczno┼Ťci. Nale┼╝─ů do nich m.in.:
- leki przeciwb├│lowe i przeciwzapalne: ibuprofen (Nurofen, Ibuprom), naproksen (Aleve), diklofenak (Majamil, Voltaren, Diclac, Olfen), ketoprofen (Profenid, Ketonal);
- leki stosowane w zaka┼╝eniach: amoksycylina (Amotaks, Duomox, Hiconcil, Apo-Amoxi, Ospamox), amoksycylina + kwas klawulanowy (Augmentin, Amoksiklav, Curam), ampicylina, azytromycyna (Sumamed), cefaklor (Ceclor), cefaleksyna (Keflex), cefadroksyl (Duracef), erytromycyna, klindamycyna (Dalacin, Klimicin), penicylina, spiramycyna (Rovamycine), metronidazol, klotrimazol, cefuroksym (Bioracef, Zinnat, Biofuroksym, Zinacef), furazydyna (Furaginum).
- leki stosowane w schorzeniach układu oddechowego: ambroksol (Mucosolvan, Bronchopront, Deflegmin), bromheksyna (Flegamina), acetylocysteina (ACC, Fluimucil);
- leki przeciwalergiczne: cetyryzyna (Zyrtec, Amertil, Allertec, Virlix) - nie zalecana, szczeg├│lnie w I trymestrze ci─ů┼╝y, klemastyna, loratadyna (Claritine, Flonidan, Loratine, Rotadin);
- leki stosowane w chorobach uk┼éadu sercowo-naczyniowego oraz przeciwzakrzepowe: metyldopa (Dopanol, Dopegyt), acebutolol (Sectral), sotalol (Gilucor, Biosotal) - nie zalecany w I trymestrze ci─ů┼╝y;
- leki stosowane w schorzeniach przewodu pokarmowego: cymetydyna (Altramet), famotydyna (Famogast, Ulfamid), metoklopramid, ondansetron (Atossa, Zofran), ranitydyna (Ranigast, Zantac), mesalazyna (Pentasa, Salofalk) i sulfasalazyna, sukralfat (Ulgastran, Venter), loperamid (Imodium).

Kategoria C - to ta grupa lek├│w, w kt├│rej badania na zwierz─Ötach wykaza┼éy szkodliwo┼Ť─ç dla p┼éodu, b─ůd┼║ te┼╝ takich bada┼ä nie wykonano oraz brak jest odpowiednio wiarygodnych danych z obserwacji stosowania tego leku u ludzi. Zwykle do tej grupy lek├│w zalicza si─Ö leki nowo wprowadzane na rynek. Lek z tej grupy mo┼╝na zastosowa─ç jedynie wtedy, gdy w opinii lekarza spodziewana korzy┼Ť─ç dla matki przewy┼╝sza potencjalne ryzyko dla p┼éodu. Do tej grupy nale┼╝─ů m.in.:
- leki przeciwb├│lowe i przeciwzapalne: kwas acetylosalicylowy (Aspirin, Polopiryna, Upsarin), tramadol (Tramal), pyralgina, morfina, kwas mefenamowy (Mefacit);
leki stosowane w zaka┼╝eniach: acyklowir (Zovirax, Antivir, Heviran), natamycyna (Pimafucin), nystatyna, ketokonazol, klarytromycyna (Klacid, Fromilid), trimetoprim + sulfametoksazol (Biseptol, Bactrim), cyprofloksacyna (Ciprinol, Ciprobay, Cipronex), norfloksacyna (Nolicin), ofloksacyna (Oflodinex, Tarivid), pefloksacyna (Abaktal), tobramycyna, wankomycyna, gentamycyna, mikonazol (Gyno-Daktarin, Gyno-Femidazol), flukonazol (Flumycon);
- leki stosowane w schorzeniach układu oddechowego: dekstrometorfan (Acodin, Dexatussin, Tussal), kodeina, gwajafenezyna (Guajazyl, Robitussin), fenylefryna (Coldrex), teofilina (Euphyllinum, Theospirex), aminofilina, budesonid, salbutamol, ksylometazolina, nafazolina (Rhinazin, Rhinophenazol, Sulfarinol), oksymetazolina (Acatar, Nasivin, Oxalin, Resoxym), tymazolina (Thymazen), tetryzolina (Tyzine, Visine);
- leki przeciwalergiczne: antazolina (Phenazolinum), chlorfeniramina (Tabcin);
- leki stosowane w chorobach układu sercowo-naczyniowego oraz przeciwzakrzepowe: nifedypina, werapamil (Isoptin, Staveran), klonidyna (Iporel), metoprolol (Metocard, Betaloc), propranolol, nitrendypina, amlodypina (Amlopin, Amlozek, Norvasc), diltiazem (Dilzem, Oxycardil), kaptopryl;
- leki stosowane w schorzeniach przewodu pokarmowego: omeprazol (Ortanol, Polprazol, Gasec);
- inne: betakaroten, witamina D, witamina B12, ┼╝elazo.

Kategoria D - to ta grupa lek├│w, w kt├│rej obserwacje u cz┼éowieka wskazuj─ů na zagro┼╝enie dla p┼éodu. Stosowanie takiego leku podczas ci─ů┼╝y jest dopuszczone jedynie w sytuacji gdy jest to bezwzgl─Ödnie konieczne ze wzgl─Ödu na dobro matki, a podanie bezpieczniejszego alternatywnego leku jest niemo┼╝liwe lub przeciwwskazane. Leki te, to m.in.:
- chloramfenikol (Detreomycyna), streptomycyna, doksycyklina, amikacyna, lorazepam (Lorafen), klonazepam, fenobarbital (Luminalum), acenokumarol, enalapryl (Enarenal, Enap, Benalapril), azatiopryna, diazepam (Relanium), fenytoina, fluorouracyl, haloperydol, kwas walproinowy (Convulex, Depakine).

Kategoria X - to leki niebezpieczne dla p┼éodu. Z bada┼ä na zwierz─Ötach i z obserwacji u ludzi wynika bezpo┼Ťrednie zagro┼╝enie dla p┼éodu, zdecydowanie przewy┼╝szaj─ůce korzy┼Ťci dla matki. Takie leki s─ů bezwzgl─Ödnie niedopuszczone do stosowania podczas ci─ů┼╝y. S─ů to np.: estazolam, metotreksat, metylotiouracyl, retinol (wit. A - wysokie dawki), temazepam (Signopam).

Nale┼╝y wspomnie─ç, ┼╝e zgodnie z obecnie obowi─ůzuj─ůcymi przepisami ka┼╝de jednostkowe opakowanie leku powinno by─ç zaopatrzone w informacyjn─ů ulotk─Ö dla pacjenta. W ulotce tej producent powinien w spos├│b przyst─Öpny i zwi─Öz┼éy opisa─ç nie tylko wskazania i dawkowanie, ale r├│wnie┼╝ przeciwwskazania, dzia┼éania niepo┼╝─ůdane leku, jego aspekty biofarmaceutyczne (szybko┼Ť─ç wch┼éaniania, czas p├│┼étrwania, szybko┼Ť─ç i drogi eliminacji) oraz bezpiecze┼ästwo stosowania w czasie ci─ů┼╝y i karmienia piersi─ů. Powinna by─ç tu r├│wnie┼╝ uj─Öta kategoria bezpiecze┼ästwa stosowania leku w czasie ci─ů┼╝y. Podane wy┼╝ej obja┼Ťnienia tych kategorii powinny by─ç Pa┼ästwu przydatne w wyja┼Ťnieniu w─ůtpliwo┼Ťci co do zastosowania (b─ůd┼║ nie) danego leku.


mgr farmacji Jarosław Kostelecki
mgr farmacji Adrianna Wirkijowska
Pablo Software Solutions
 
STOSOWANIE  LEK├ôW  W  CI─ä┼╗Y
 
Copyright ę 2008-2010  by  Apteka Modrzewiowa
Polityka prywatno┼Ťci
Powr├│t