Pablo Software Solutions
 
PO NITCE DO K艁臉BKA,
BY SERCE NIE STRACI艁O RYTMU
Po艣piech, stres, brak pracy, k艂opoty, codzienno艣膰. Gdzie艣 w tym wielkim k艂臋bowisku spraw czai si臋 niebezpiecze艅stwo, kt贸re mo偶e przekre艣li膰 tak wiele. A przecie偶 mo偶esz ochroni膰 siebie i swoich najbli偶szych.
Liczby s膮 nadzwyczaj wymowne: co osiem minut kto艣 doznaje udaru m贸zgu, a w przysz艂o艣ci dotknie on co sz贸stego z nas. Jedna chwila, kt贸ra radykalnie mo偶e zmieni膰 nasze 偶ycie. My - lub kto艣 z naszych najbli偶szych - nagle staje si臋 ca艂kowicie niesprawny i uzale偶niony od innych, wymaga nieustaj膮cej pomocy. Wci膮偶 niewiele os贸b wie, jakie s膮 przyczyny udaru i jak si臋 przed nim chroni膰.
- Udarowi mo偶emy skutecznie zapobiega膰 poprzez modyfikacj臋 stylu 偶ycia i leczenie profilaktyczne - stwierdza prof. dr hab. n. med. Anna Cz艂onkowska, przewodnicz膮ca Sekcji Chor贸b Naczyniowych M贸zgu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.

Gdy serce traci sw贸j rytm

Ryzyko udaru niemal dwukrotnie zwi臋ksza migotanie przedsionk贸w, najcz臋艣ciej spotykane zaburzenie rytmu serca. Rytm serca jest kontrolowany przez jego uk艂ad bod藕co-przewodz膮cy, dzi臋ki kt贸remu nasz najwa偶niejszy mi臋sie艅 w organizmie pracuje miarowo jak zegarek. Nawet zegarek jest jednak nara偶ony na rozmaite zaburzenia, a w tym przypadku najwa偶niejszym zaburzeniem jest w艂a艣nie migotanie przedsionk贸w  (艂ac. fabrillatio atriorum, ang. atrial fibrillation). - Gdyby艣my pr贸bowali nagra膰 film z pracy takiego serca - wyja艣nia dr Piotr Abramczyk, kardiolog - to by艂oby na nim wida膰, 偶e lewy lub prawy przedsionek serca albo w og贸le si臋 nie kurczy, albo kurczy si臋 niemiarowo. Jakby nagle przesta艂y bra膰 udzia艂 w pracy serca, nie pompuj膮 krwi do kom贸r sercowych ani jej nie odbieraj膮. I wtedy cz臋sto dochodzi do tego, 偶e komory  zaczynaj膮 pracowa膰 troch臋 szybciej, czasem troch臋 wolniej, w ka偶dym razie  zupe艂nie bez艂adnie, niemiarowo.

Kiedy powiniene艣 si臋 zaniepokoi膰

Chorzy odczuwaj膮 to niekiedy jako ko艂atanie serca. To napad bez艂adnej pracy przedsionk贸w mo偶e trwa膰 zaledwie minut臋, dwie, dziesi臋膰, a mo偶e pozosta膰 ju偶 na ca艂e 偶ycie - nazywamy to wtedy utrwalonym migotaniem przedsionk贸w. Migotanie bardzo cz臋sto jest w og贸le bezobjawowe i mo偶e by膰 wtedy rozpoznane
tylko na podstawie zapisu EKG. Schorzeniu mog膮 jednak towarzyszy膰: b贸l w klatce piersiowej, ko艂atanie serca, duszno艣ci, zawroty g艂owy. Inne czasami wyst臋puj膮ce  objawy to 艂atwe m臋czenie si臋, gorsza tolerancja wysi艂ku, omdlenia, poty, nieregularne t臋tno. Niekiedy pierwszymi oznakami migotania przedsionk贸w s膮 powik艂ania zatorowe lub zaostrzenie niewydolno艣ci serca.

Kto choruje

Migotanie przedsionk贸w dotyka os贸b w r贸偶nym wieku - podkre艣la dr Piotr Abramczyk - U os贸b m艂odych najwa偶niejsz膮 przyczyn膮 pojawienia si臋 tego problemu s膮 wrodzone wady serca, nadczynno艣膰 tarczycy, zaburzenia elektrolitowe, nadu偶ywanie alkoholu  lub u偶ywek psychostymuluj膮cych, takich jak kokaina, amfetamina, napoje energetyzuj膮ce, a nawet kawa i mocna herbata. Osoby starsze, w "z艂otym wieku", do migotania przedsionk贸w predysponuje przede wszystkim nadci艣nienie t臋tnicze, a w drugiej kolejno艣ci choroba
wie艅cowa, wady serca, wrodzone oraz nabyte, kt贸re powstaj膮 w czasie naszego 偶ycia, cukrzyca, a tak偶e leki (np. stosowane w astmie oskrzelowej). Natomiast jest pewna grupa  os贸b z migotaniem przedsionk贸w, o kt贸rej nie potrafimy powiedzie膰, dlaczego dosz艂o do problemu, i powi膮za膰 tego z 偶adn膮 chorob膮. Wtedy sk艂adamy to na karb zaburze艅 genetycznych.

Gro藕ny zator

Niekurcz膮ce si臋 przedsionki s膮 miejscem, w kt贸rym tworz膮 si臋 skrzepy krwi wskutek zaburzenia  jej przep艂ywu. Taka skrzeplina mo偶e si臋 oderwa膰 i pop艂yn膮膰 dalej do uk艂adu kr膮偶enia m贸wi dr Abramczyk. - Docieraj膮c do g艂owy staje si臋 przyczyn膮 udaru m贸zgu. Je艣li pop艂ynie do ko艅czyny dolnej, mamy zator t臋tnicy. - U os贸b z migotaniem przedsionk贸w wyst臋puje zwi臋kszone ryzyko powstawania zakrzep贸w krwi i prawdopodobie艅stwo wyst膮pienia udaru m贸zgu jest u nich pi臋ciokrotnie wy偶sze - podkre艣la Adam Siger, wiceprezes Fundacji Udaru M贸zgu. - Migotanie przedsionk贸w stanowi przyczyn臋 20 proc. wszystkich udar贸w niedokrwiennych. Dochodzi do nich, kiedy naczynia krwiono艣ne, doprowadzaj膮ce tlen i substancje od偶ywcze do m贸zgu, zostaj膮 zablokowane przez skrzep krwi lub kiedy nast膮pi ich uszkodzenie. W efekcie nast臋puje odci臋cie cz臋艣ci m贸zgu od dop艂ywu tlenu i jego obumieranie. Zdecydowana wi臋kszo艣膰 przypadk贸w (ok. 80 proc.) to w艂a艣nie udary niedokrwienne, kt贸rych przyczyn膮 jest zamkni臋cie naczynia krwiono艣nego. Te zwi膮zane z migotaniem przedsionk贸w maj膮 ci臋偶szy przebieg, powoduj膮 wi臋ksze upo艣ledzenie, a rokowania dla ulegaj膮cych im pacjent贸w s膮 gorsze ni偶 w przypadku innych os贸b dodaje Adam Siger.

Jak to leczy膰

Trzeba tu raczej odpowiedzie膰 na pytanie: co leczy膰? - m贸wi dr Piotr Abramczyk. Migotanie przedsionk贸w jest procesem z艂o偶onym. Teoretycznie mo偶emy przywr贸ci膰 r贸wne bicie serca, tzn. prawid艂owy rytm zatokowy, i s膮 na to dwie metody: farmakologiczna i elektryczna. Pacjentowi mo偶na poda膰 leki antyarytmiczne albo zastosowa膰 kardiowersj臋 elektryczn膮: chorego usypia si臋 na kilka minut i przez klatk臋 piersiow膮 przepuszczamy pr膮d elektryczny, kt贸ry powinien przywr贸ci膰 miarow膮 prac臋 serca. Niestety ta metoda nie likwiduje przyczyny napadu migotania przedsionk贸w. Je偶eli przyczyna jest nieznana albo bardzo trudna do skorygowania (np. ci臋偶kie  nadci艣nienie, wada serca), problem mo偶e powr贸ci膰. Nast臋pnie trzeba rozwa偶y膰 zastosowanie leczenia przeciwzakrzepowego (obni偶aj膮cego poziom krzepliwo艣ci krwi), czyli zmniejszaj膮cego ryzyko powstania zatoru. W tym przypadku jednak - podkre艣la dr Abramczyk - zmniejszaj膮c krzepliwo艣膰 krwi musimy pami臋ta膰,  偶e wtedy przy skaleczeniu krew leci d艂u偶ej, a po uderzeniu siniak jest wi臋kszy, du偶y krwiak za艣 mo偶e nawet okaza膰 si臋 艣miertelny. Lekarze na podstawie ustalonych kryteri贸w podejmuj膮 decyzj臋 o leczeniu. Z du偶ym prawdopodobie艅stwem kwalifikuj膮 si臋 do niego osoby po 75 roku 偶ycia, a tak偶e ci, kt贸rzy przebyli ju偶 udar m贸zgu w wyniku migotania, r贸wnie偶 osoby z nadci艣nieniem, cukrzyc膮, niewydolno艣ci膮 serca. Je偶eli wyst臋puj膮 przynajmniej dwa z wy偶ej wymienionych czynnik贸w ryzyka, wtedy pacjent na pewno musi by膰 leczony przeciwzakrzepowo.

Hamowanie wit. K

Od dawna w leczeniu przeciwzakrzepowym stosuje si臋 leki hamuj膮ce wp艂yw witaminy K na powstawanie czynnik贸w krzepni臋cia w w膮trobie. Te leki s膮 powi膮zane z ilo艣ci膮 witaminy K, dostarczanej w po偶ywieniu, wi臋c je艣li pacjent zaczyna je艣膰 wi臋cej sa艂aty, kapusty i brukselki, wymaga wi臋kszej dawki tych lek贸w lub musi zielenin臋 usun膮膰 z diety. Z kolei osoba, kt贸ra bra艂a antybiotyki, b臋dzie musia艂a przyjmowa膰 mniejsz膮 ilo艣膰 leku. Aby dopasowa膰 dawki, konieczne s膮 co najmniej raz w miesi膮cu kontrole wska藕nika krzepni臋cia INR (co cz臋sto jest uci膮偶liwe, bo trzeba znale藕膰 odpowiedni o艣rodek wykonuj膮cy badanie, czasem oddalony od miejsca zamieszkania) oraz konsultacja z lekarzem. Osobn膮 grup膮 lek贸w, kt贸ra czasami jest stosowana zast臋pczo, ale kt贸rej skuteczno艣膰 jest du偶o mniejsza, s膮 leki przeciwp艂ytkowe (np. kwas acetylosalicylowy).

Nowe terapie

Najnowsz膮 terapi臋 przeciwzakrzepow膮 umo偶liwiaj膮 nowe grupy lek贸w, kt贸re hamuj膮 krzepniecie na innych poziomach, tzw. ksabany. W najnowszych du偶ych badaniach klinicznych potwierdzono, 偶e podanie tych lek贸w w sta艂ej dawce jest skuteczne, je偶eli chodzi o zapobieganie udarom m贸zgu. W tym przypadku nie musimy kontrolowa膰 krzepliwo艣ci krwi, bo jeste艣my pewni dzia艂ania leku, wi臋c dla pacjenta ko艅cz膮 si臋 uci膮偶liwo艣ci zwi膮zane z regularn膮 kontrol膮 parametr贸w krzepni臋cia. Dodatkowo leki te s膮 艂atwe w zastosowaniu (np. dost臋pny ju偶 w Polsce rywaroksaban stosuje si臋 w dawce 1 tabletka dziennie, bez konieczno艣ci dodatkowych bada艅). W zwi膮zku z tym mo偶na oczekiwa膰, 偶e wkr贸tce znacznie wi臋ksza liczba chorych z migotaniem przedsionk贸w b臋dzie skutecznie leczona przeciwzakrzepowo (w ramach zapobiegania mo偶liwemu udarowi m贸zgu), a nowe leki zast膮pi膮 standardowe leczenie antagonistami wit. K. Choroby serca, w tym migotanie przedsionk贸w, maj膮 podobne czynniki ryzyka jak w przypadku udaru m贸zgu. Bardzo wa偶na jest profilaktyka oraz zdrowy styl 偶ycia.

Europejski Dzie艅 Profilaktyki Udarowej

10 maja 2012 r. po raz pierwszy w Polsce b臋dzie obchodzony Europejski
Dzie艅 Profilaktyki Udarowej. Celem przedsi臋wzi臋cia jest podnoszenie 艣wiadomo艣ci
na temat ryzyka udaru m贸zgu oraz tego, 偶e wprowadzaj膮c niewielkie
zmiany w swoim sposobie 偶ycia i ewentualnie stosuj膮c odpowiednie leczenie,
mo偶emy znacz膮co ograniczy膰 niebezpiecze艅stwo wyst膮pienia udaru m贸zgu.


Infolinia Fundacji
Udaru M贸zgu
czynna jest codziennie 8-14.30
tel.: 605 647 600
www.fum.info.pl, www.1na6.pl


Autor: Malgorzata Mietkowska


Artyku艂 zamieszczony w numerze 5/2012 "Mody na Zdrowie"
Copyright 2008-2012  by  Apteka Modrzewiowa
Polityka prywatno艣ci
Powr贸t